NFC چیست؟ آشنایی با فناوری پرداخت بدون تماس در کارتخوان‌ها

NFC مخفف عبارت Near Field Communication به معنی «ارتباط میدان نزدیک» است. NFC یک فناوری ارتباط بی‌سیم کوتاه‌برد است که به دو دستگاه یا وسیله الکترونیکی اجازه می‌دهد در فاصله بسیار نزدیک، معمولاً چند سانتی‌متر، با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و اطلاعات را منتقل کنند.

یکی از شناخته‌شده‌ترین کاربردهای NFC، پرداخت بدون تماس (Contactless Payment) است. در این روش، به جای اینکه کارت بانکی را داخل شیار کارتخوان قرار دهید، کافی است کارت، تلفن همراه یا ساعت هوشمند سازگار را به قسمت مخصوص NFC کارتخوان نزدیک کنید.

اما NFC دقیقاً چگونه این کار را انجام می‌دهد؟ آیا خود NFC مسئول انتقال پول است؟ چه تفاوتی با وارد کردن کارت داخل دستگاه دارد و هنگام خرید یک کارتخوان، پشتیبانی از NFC چقدر اهمیت دارد؟

در ادامه به زبان ساده به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهیم.

NFC به زبان ساده :

برای درک ساده NFC، تصور کنید دو وسیله می‌توانند وقتی خیلی به هم نزدیک می‌شوند، با یکدیگر «صحبت» کنند.

برای مثال:

کارت بانکی دارای قابلیت پرداخت بدون تماس
⬇️
نزدیک شدن به کارتخوان
⬇️
برقراری ارتباط NFC
⬇️
تبادل اطلاعات موردنیاز تراکنش
⬇️
پردازش تراکنش توسط کارتخوان و شبکه پرداخت

در این فرآیند، نیازی نیست کارت را داخل دستگاه قرار دهید یا آن را از طریق شیار کارتخوان وارد کنید.

نکته مهم این است که NFC خودش سیستم پرداخت یا شبکه بانکی نیست؛ بلکه یک فناوری برای برقراری ارتباط کوتاه‌برد بین دو وسیله است.

به زبان ساده:

NFC راه ارتباطی است؛ پرداخت، مرحله‌ای است که با استفاده از این ارتباط و سایر اجزای سیستم پرداخت انجام می‌شود.

NFC در کارتخوان چه کاربردی دارد؟

مهم‌ترین کاربرد NFC در کارتخوان‌ها، فراهم کردن امکان پرداخت بدون تماس است.

در یک کارتخوان مجهز به NFC، یک مجموعه سخت‌افزاری شامل آنتن و مدار ارتباطی NFC وجود دارد. این مجموعه امکان برقراری ارتباط با کارت بانکی بدون تماس یا یک وسیله هوشمند سازگار را فراهم می‌کند.

برای مثال، اگر یک کارت بانکی از پرداخت بدون تماس پشتیبانی کند، کاربر می‌تواند به جای قرار دادن کارت در کارتخوان، آن را به قسمت مشخص‌شده روی دستگاه نزدیک کند.

در صورت پشتیبانی سیستم پرداخت و کارت از این روش، کارتخوان اطلاعات موردنیاز تراکنش را از طریق ارتباط بدون تماس دریافت می‌کند و فرآیند پرداخت ادامه پیدا می‌کند.

وقتی کارت را به کارتخوان NFC نزدیک می‌کنیم چه اتفاقی می‌افتد؟

این قسمت مهم‌ترین بخش برای درک NFC است.

فرض کنید مبلغ خرید شما ۵۰۰ هزار تومان است و کارتخوان فروشگاه مجهز به NFC است.

۱. کارت به کارتخوان نزدیک می‌شود

کارتخوان دارای یک آنتن NFC است که در قسمت مشخصی از دستگاه قرار گرفته است.

وقتی کارت بانکی یا وسیله هوشمند سازگار به این قسمت نزدیک می‌شود، ارتباط رادیویی کوتاه‌برد بین دو وسیله برقرار می‌شود.

۲. کارت و کارتخوان با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند

اطلاعات موردنیاز برای انجام تراکنش از طریق ارتباط بدون تماس بین کارت و کارتخوان مبادله می‌شود.

در کارت‌های بدون تماس، تراشه کارت معمولاً به باتری جداگانه نیاز ندارد و انرژی لازم برای برقراری ارتباط را از میدان ایجادشده توسط کارتخوان دریافت می‌کند.

به همین دلیل است که کارت بانکی NFC می‌تواند بدون داشتن باتری، با کارتخوان ارتباط برقرار کند.

۳. اطلاعات تراکنش پردازش می‌شود

کارتخوان اطلاعات دریافتی را در اختیار نرم‌افزار پرداخت قرار می‌دهد و تراکنش طبق استانداردها و الزامات سیستم پرداخت پردازش می‌شود.

۴. کارتخوان با شبکه پرداخت ارتباط برقرار می‌کند

در این مرحله باید یک نکته را از NFC جدا کنیم.

ارتباط کارت با کارتخوان از طریق NFC انجام شده است، اما ارتباط خود کارتخوان با سرور پرداخت الزاماً از طریق NFC نیست.

کارتخوان می‌تواند بسته به نوع دستگاه و زیرساخت ارتباطی خود، از روش‌هایی مانند:

• شبکه موبایل
• Wi-Fi
• Ethernet

برای ارتباط با سرور پرداخت استفاده کند.

بنابراین مسیر کلی را می‌توان این‌گونه تصور کرد:

کارت یا گوشی
↕️
NFC
↕️
کارتخوان
↕️
شبکه ارتباطی کارتخوان
↕️
شبکه پرداخت و بانک

این تفاوت به درک درست عملکرد NFC کمک زیادی می‌کند.

آیا NFC همان پرداخت است؟

خیر.

یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم NFC خودش مسئول انتقال پول است.

NFC فقط یک روش ارتباط بی‌سیم کوتاه‌برد است.

برای انجام یک پرداخت بدون تماس، فناوری‌ها و اجزای مختلفی در کنار یکدیگر کار می‌کنند؛ از جمله کارت یا وسیله پرداخت، کارتخوان، نرم‌افزار پرداخت، استانداردهای مربوط به تراکنش و زیرساخت شبکه پرداخت.

بنابراین بهتر است این دو مفهوم را از هم جدا کنیم:

NFC: ارتباط بدون تماس بین وسیله پرداخت و کارتخوان را فراهم می‌کند.

سیستم پرداخت: تراکنش را پردازش و نتیجه آن را مشخص می‌کند.

تفاوت کارتخوان معمولی با کارتخوان NFC چیست؟

در پرداخت با روش تماسی، کارت بانکی دارای تراشه داخل محل مخصوص کارتخوان قرار می‌گیرد تا تراشه کارت و کارتخوان با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.

اما در پرداخت بدون تماس، نیازی به وارد کردن کارت نیست و ارتباط از طریق فناوری NFC انجام می‌شود.

نکته مهم این است که پرداخت NFC لزوماً به معنی سریع‌تر بودن خود شبکه بانکی نیست؛ بلکه مرحله برقراری ارتباط کارت و کارتخوان می‌تواند ساده‌تر و سریع‌تر انجام شود.

آیا NFC امن است؟

پرداخت بدون تماس فقط به دلیل استفاده از NFCامن محسوب نمی‌شود.

امنیت یک تراکنش پرداخت به مجموعه‌ای از عوامل وابسته است؛ از جمله استانداردهای پرداخت، احراز هویت، رمزنگاری، طراحی تراشه و کارت، نرم‌افزار پرداخت و الزامات امنیتی مربوط به کارتخوان و شبکه پرداخت.

در پرداخت‌های مبتنی بر استانداردهای EMV، سازوکارهای امنیتی مختلفی برای کاهش احتمال سوءاستفاده از اطلاعات تراکنش مورد استفاده قرار می‌گیرد.

همچنین NFC به دلیل برد بسیار کوتاه، برای ارتباط نزدیک طراحی شده است؛ اما کوتاه‌برد بودن به تنهایی به معنی امنیت کامل نیست.

به همین دلیل هنگام بررسی یک کارتخوان حرفه‌ای، بهتر است به جای اینکه فقط عبارت «NFC دارد» را ملاک قرار دهیم، استانداردها و گواهی‌های امنیتی دستگاه و زیرساخت پرداخت آن را نیز بررسی کنیم.

مزایای NFC در دستگاه‌های کارتخوان

استفاده از NFC در کارتخوان می‌تواند مزایای مختلفی داشته باشد.

سرعت و سهولت بیشتر در پرداخت

مشتری به جای وارد کردن کارت در دستگاه، آن را به قسمت مشخص‌شده نزدیک می‌کند. این موضوع می‌تواند فرآیند پرداخت را ساده‌تر کند.

کاهش نیاز به تماس فیزیکی

در پرداخت بدون تماس، لازم نیست کارت وارد شیار کارتخوان شود.

تجربه کاربری بهتر

استفاده از کارت، گوشی یا ساعت هوشمند برای پرداخت می‌تواند تجربه‌ای ساده‌تر و مدرن‌تر برای مشتری ایجاد کند.

مناسب برای محیط‌های پرتراکنش

در کسب‌وکارهایی که تعداد تراکنش‌های روزانه زیاد است، ساده‌تر شدن فرآیند پرداخت می‌تواند به کاهش زمان موردنیاز برای هر مشتری کمک کند.

NFC در گوشی موبایل چه کاربردی دارد؟

NFC فقط برای کارت بانکی استفاده نمی‌شود.

امروزه بسیاری از گوشی‌های هوشمند و ساعت‌های هوشمند به NFC مجهز هستند و می‌توانند از این فناوری برای کاربردهای مختلف استفاده کنند.

برخی کاربردهای NFC عبارت‌اند از:

• پرداخت بدون تماس
• ارتباط با تگ‌های NFC
• انتقال یا تبادل برخی اطلاعات
• اتصال سریع برخی تجهیزات سازگار
• استفاده در سیستم‌های شناسایی و دسترسی

البته داشتن NFC در گوشی به‌تنهایی به معنی امکان پرداخت بانکی نیست. برای پرداخت موبایلی، باید سرویس، نرم‌افزار، کارت و زیرساخت پرداخت مربوطه نیز از آن پشتیبانی کنند.

هنگام خرید کارتخوان، آیا NFC مهم است؟

اگر قصد خرید کارتخوان جدید دارید، پشتیبانی از NFC می‌تواند یک قابلیت ارزشمند باشد؛ به‌خصوص اگر قرار است دستگاه در محیطی استفاده شود که پرداخت بدون تماس برای مشتریان اهمیت دارد.

با این حال، نباید تنها بر اساس وجود NFC یک کارتخوان را انتخاب کرد.

هنگام بررسی یک دستگاه بهتر است موارد زیر نیز بررسی شوند:

• پشتیبانی از NFC و پرداخت بدون تماس
• استانداردهای پرداخت موردنیاز
• وضعیت گواهی‌های امنیتی دستگاه
• نوع و کیفیت ارتباطات
• سرعت پردازش تراکنش
• کیفیت آنتن و عملکرد NFC
• ظرفیت و دوام باتری در کارتخوان‌های سیار
• کیفیت نمایشگر و رابط کاربری
• پایداری نرم‌افزار
• خدمات پس از فروش و پشتیبانی

آیا هر کارتخوان NFC با هر کارت یا گوشی کار می‌کند؟

خیر، لزوماً نه.

وجود سخت‌افزار NFC در کارتخوان به تنهایی کافی نیست.

برای اینکه یک پرداخت بدون تماس انجام شود، باید کارت یا وسیله پرداخت، کارتخوان، نرم‌افزار و زیرساخت پرداخت با روش موردنظر سازگار باشند.

بنابراین اگر روی مشخصات یک کارتخوان عبارت NFC نوشته شده است، این موضوع به تنهایی تضمین نمی‌کند که دستگاه با هر کارت بانکی یا هر سرویس پرداخت موبایلی کار خواهد کرد.

در عمل، پشتیبانی واقعی از پرداخت بدون تماس به سازگاری کل زنجیره پرداخت بستگی دارد.

تفاوت NFC با RFID چیست؟

NFC و RFID هر دو از فناوری‌های ارتباط رادیویی استفاده می‌کنند، اما دقیقاً یک چیز نیستند.

RFID یک خانواده گسترده از فناوری‌های شناسایی و تبادل اطلاعات رادیویی است که می‌تواند برای شناسایی کالا، کنترل دسترسی، انبارداری و کاربردهای دیگر استفاده شود.

NFC یک فناوری ارتباط نزدیک است که برای ارتباط در فاصله بسیار کوتاه طراحی شده و در کاربردهایی مانند پرداخت بدون تماس، ارتباط با تگ‌ها و برخی کاربردهای موبایلی استفاده می‌شود.

بنابراین می‌توان گفت NFC به فناوری‌های RFID نزدیک است، اما هر RFID، NFC نیست.

آیا NFC جای کارت بانکی معمولی را می‌گیرد؟

NFC بیشتر یک روش ارتباط و پرداخت بدون تماس است و قرار نیست به‌تنهایی جای کارت بانکی را بگیرد.

در آینده ممکن است استفاده از روش‌های پرداخت بدون تماس، کیف پول‌های دیجیتال و پرداخت با گوشی و ساعت هوشمند افزایش پیدا کند؛ اما اینکه کدام روش در یک کشور یا شبکه پرداخت رواج پیدا کند، به زیرساخت پرداخت، بانک‌ها، قوانین، استانداردها و پذیرش کاربران بستگی دارد.

بنابراین بهتر است NFC را بخشی از مسیر حرکت صنعت پرداخت به سمت پرداخت سریع‌تر و بدون تماس بدانیم، نه اینکه آن را به تنهایی جایگزین کارت بانکی یا کارتخوان بدانیم.

سوالات متداول

NFC مخفف چیست؟

NFC مخفف Near Field Communication و به معنی ارتباط میدان نزدیک است. این فناوری امکان ارتباط بی‌سیم بین دو وسیله در فاصله بسیار نزدیک را فراهم می‌کند.

NFC در کارتخوان چه کاری انجام می‌دهد؟

NFC امکان ارتباط بدون تماس بین کارتخوان و یک کارت یا وسیله پرداخت سازگار را فراهم می‌کند تا اطلاعات موردنیاز تراکنش بدون وارد کردن کارت به دستگاه مبادله شود.

آیا NFC همان پرداخت بدون تماس است؟

خیر. NFC فناوری ارتباطی مورد استفاده در بسیاری از کاربردهای پرداخت بدون تماس است، اما خود NFC به تنهایی سیستم پرداخت محسوب نمی‌شود.

آیا برای استفاده از NFC کارت باید باتری داشته باشد؟

خیر. کارت‌های بانکی بدون تماس معمولاً باتری داخلی ندارند و تراشه آنها می‌تواند انرژی موردنیاز برای ارتباط را از میدان ایجادشده توسط کارتخوان دریافت کند.

آیا NFC امن است؟

امنیت پرداخت بدون تماس به مجموعه‌ای از فناوری‌ها و استانداردهای امنیتی وابسته است و صرف وجود NFC به تنهایی امنیت یک تراکنش را تضمین نمی‌کند.

آیا همه گوشی‌های موبایل NFC دارند؟

خیر. قابلیت NFC به مدل و مشخصات گوشی بستگی دارد. همچنین وجود NFC در گوشی به تنهایی به معنی فعال بودن یا پشتیبانی از پرداخت موبایلی نیست.

NFC چه تفاوتی با کارت کشیدن دارد؟

در روش تماسی، کارت داخل کارتخوان قرار می‌گیرد و تراشه کارت با دستگاه ارتباط برقرار می‌کند. در NFC، کارت یا وسیله پرداخت بدون وارد شدن به دستگاه، از فاصله نزدیک با کارتخوان ارتباط برقرار می‌کند.

جمع‌بندی

NFC یک فناوری ارتباط بی‌سیم کوتاه‌برد است که امکان تبادل اطلاعات در فاصله بسیار نزدیک را فراهم می‌کند.

در صنعت پرداخت، یکی از مهم‌ترین کاربردهای آن پرداخت بدون تماس است. در این روش، به جای وارد کردن کارت بانکی داخل کارتخوان، کارت یا وسیله پرداخت سازگار به قسمت NFC دستگاه نزدیک می‌شود و اطلاعات موردنیاز تراکنش از طریق ارتباط بدون تماس مبادله می‌شود.

نکته مهم این است که NFC خودش پول را منتقل نمی‌کند و به تنهایی یک سیستم پرداخت نیست؛ بلکه یکی از اجزای ارتباطی فرآیند پرداخت بدون تماس است. استانداردهای پرداخت مانند EMV Contactless و سایر اجزای امنیتی و نرم‌افزاری نیز در انجام تراکنش نقش دارند.

به همین دلیل، هنگام انتخاب یک کارتخوان NFC، بهتر است فقط به وجود عبارت NFC در مشخصات دستگاه توجه نکنید و امنیت، استانداردهای پرداخت، کیفیت ارتباط، سخت‌افزار، نرم‌افزار، باتری و پشتیبانی دستگاه را نیز در نظر بگیرید.

در نهایت می‌توان NFC را یکی از فناوری‌های مهم در حرکت صنعت پرداخت به سمت پرداخت سریع، ساده و بدون تماس دانست.